Izvorni kôd stranice Renij

{{Infokutija hemijski element
| Hemijski element = Renij
| Simbol = Re
| Atomski broj = 75
| Serija  = [[Prelazni metal]]i
| Grupa = 7
| Perioda = 6
| Blok = d
| Slika = [[Datoteka:Rhenium single crystal bar and 1cm3 cube.jpg|180px]]
| Boja serije = LightCoral
| Izgled = sivo-bijeli metal
| Zastupljenost = 1 · 10<sup>-7</sup><ref name="binder" />
| Atomska masa = 186,207
| Atomski radijus = 135
| Atomski radijus izračunat = 188
| Kovalentni radijus = 159
| Elektronska konfiguracija = &#x5B;[[Ksenon|Xe]]&#x5D; 4f<sup>14</sup>5d<sup>5</sup>6s<sup>2</sup>
| Elektroni u energetskom nivou = 2, 8, 18, 32, 13, 2
| Energija ionizacije_1 = 760
| Energija ionizacije_2 = 1260
| Energija ionizacije_3 = 2510
| Energija ionizacije_4 = 3640
| Agregatno stanje = čvrsto
| Mohsova skala tvrdoće = 7
| Struktura kristala = heksagonalna
| Gustoća = 21000<ref name="greenwood" />
| Gustoća_K = 298,15
| Magnetizam = paramagnetičan (<math>\chi_{m}</math> = 9,6 · 10<sup>−5</sup>)<ref name="weast" />
| Tačka topljenja_K = 3459
| Tačka topljenja_C = 3186<ref name="webelements"/>
| Tačka ključanja_K = 5869<ref name="webelements"/> ili 5903<ref name="zhang" />
| Tačka ključanja_C = 5596<ref name="webelements"/> ili 5630
| Molarni volumen = 8,86 · 10<sup>-6</sup>
| Toplota isparavanja = 707<ref name="zhang" />
| Toplota topljenja = 33
| Brzina zvuka = 4700
| Brzina zvuka_K = 293,15
| Specifična toplota = 137
| Specifična toplota_K = 
| Specifična električna provodljivost = 5,56 · 10<sup>6</sup>
| Specifična električna provodljivost_K = 
| Toplotna provodljivost = 48
| Toplotna provodljivost_K = 
| Oksidacioni broj = −3, −2, −1, 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7<ref name="holeman" />
| Oksidi = 
| Elektrodni potencijal = -0,276 [[Volt|V]] (ReO<sub>2</sub> + 4H<sup>+</sup> + 4e<sup>-</sup> → Re + 2 H<sub>2</sub>O)
| Elektronegativnost = 1,9
| Oznaka upozorenja = ''prah'' <br />{{Oznake upozorenja|F}}
| Oznake upozorenja R = {{Oznake upozorenja R|11}}
| Oznake upozorenja S = {{Oznake upozorenja S|16}}
| Radioaktivan = Ne
| Izotopi = 
{{Infokutija Hemijski element/Izotop
| Broj tipova raspada = 0
| Simbol = Re
| Maseni broj = 185
| Rasprostranjenost u prirodi = 37,4
}}
{{Infokutija Hemijski element/Izotop
| Broj tipova raspada = 2
| Simbol = Re
| Maseni broj = 186
| Rasprostranjenost u prirodi = 0
| Vrijeme poluraspada = 89,25 [[sat (jedinica)|h]]
| Tipraspada1ZM = [[beta-zraci|β<sup>−</sup>]]
| Tipraspada1ZE = 1,069
| Tipraspada1ZP = [[Osmij|<sup>186</sup>Os]]
| Tipraspada2ZM = [[elektronski zahvat|ε]]
| Tipraspada2ZE = 0,582
| Tipraspada2ZP = [[Volfram|<sup>186</sup>W]]
}}
{{Infokutija Hemijski element/Izotop
| Broj tipova raspada = 1
| Simbol = Re
| Maseni broj = 187
| Rasprostranjenost u prirodi = '''62,6'''
| Vrijeme poluraspada = 4,12 · 10<sup>10</sup> [[godina|god]]
| Tipraspada1ZM = [[beta-zraci|β<sup>−</sup>]]
| Tipraspada1ZE = 0,003
| Tipraspada1ZP = [[Osmij|<sup>187</sup>Os]]
}}
{{Infokutija Hemijski element/Izotop
| Broj tipova raspada = 1
| Simbol = Re
| Maseni broj = 188
| Rasprostranjenost u prirodi = 0
| Vrijeme poluraspada = 17,021 [[sat (jedinica)|h]]
| Tipraspada1ZM = [[beta-zraci|β<sup>−</sup>]]
| Tipraspada1ZE = 2,120
| Tipraspada1ZP = [[Osmij|<sup>188</sup>Os]]
}}
|}}
'''Renij''' je [[hemijski element]] sa simbolom '''Re''' i [[atomski broj|atomskim brojem]] 75. To je srebreno-svijetli, teški [[prelazni metal]], iz [[Elementi 6. periode|šeste periode]] i 7. grupe [[periodni sistem elemenata|periodnog sistema elemenata]]. Sa ''procjenjenom'' prosječnom koncentracijom od 0,0000001%, renij spada među najrjeđe elemente u Zemljinoj kori. U elementarnom stanju, on ima, u zavisnosti od izvora, treću najvišu [[talište|tačku topljenja]] i najvišu [[tačka ključanja|tačku ključanja]] od svih elemenata (5596<ref name="webelements"/> ili 5630&nbsp;°C). Renij je u hemijskom smislu dosta sličan [[mangan]]u i [[tehnecij]]u, a dobija se kao nusproizvod izdvajanja i rafiniranja ruda [[molibden]]a i [[bakar|bakra]]. On se u svojim spojevima nalazi u vrlo širokom spektru [[oksidacijsko stanje|oksidacijskih stanja]] koja se kreću od -1 do +7. Otkriven 1925. godine, bio je posljednji stabilni element koji je otkriven u prirodi. Dobio je ime po evropskoj rijeci [[Rajna|Rajni]].

Superlegure renija zasnovane na [[nikl]]u koriste se u komorama za sagorijevanje, za izradu lopatica turbina i mlaznica za ispušne gasove kod mlaznih motora. Te [[legura|legure]] sadrže i do 6% renija, što čini proizvodnju mlaznih motora najvećim pojedinačnim potrošačem ovog elementa, dok se nakon nje nalazi [[katalizator|katalitička]] hemijska industrija kao drugi najveći potrošač renija. Zbog vrlo slabe dostupnosti u relativnom odnosu na potražnju, renij je jedan od najskupljih metala, a njegova prosječna cijena u aprilu 2015. iznosila je približno 2.750 [[američki dolar|US$]] po [[kilogram]]u. On je također i jedan od metala od strateškog vojnog značaja, zbog svoje upotrebe u vojnim raketnim i mlaznim motorima visokih performansi.<ref name="pricescom"/>

== Historija ==
Renij ({{lat}} u značenju: (rijeka) "[[Rajna]]")<ref name="tilgner"/> je bio posljednji među otkrivenim hemijskim elementima koji je imao stabilne [[izotop]]e (drugi novi elementi otkriveni u prirodi nakon njega, poput [[francij]]a, su radioaktivni).<ref name="usgs"/> Postojanje do tada još neotkrivenog elementa na današnjem mjestu renija u [[periodni sistem elemenata|periodnom sistemu]] prvi je predvidio [[Dmitrij Ivanovič Mendeljejev|Dmitrij Mendeljejev]]. Druga izračunata predviđanja dobio je [[Henry Moseley]] 1914. godine.<ref name="moseleyh"/>

Općenito se smatra da su renij otkrili naučnici [[Walter Noddack]], [[Ida Tacke]] i [[Otto Berg]] u [[Njemačka|Njemačkoj]]. Oni su 1925. objavili da su otkrili novi element u rudi [[platina|platine]] te u [[mineral]]u [[kolumbit]]u. Također, tragove renija pronašli su i u mineralima [[gadolinit]]u i [[molibdenit]]u.<ref name="Ekamangane"/> Godine 1928. oni su uspjeli izdvojiti 1 gram novog elementa prerađujući 660&nbsp;kg minerala molibdenita.<ref name="1g"/> Taj proces je bio toliko komplikovan i skup da je njegova proizvodnja prestala sve do početka 1950tih kada su proizvedene legure volfram-renija i molibden-renija. Te legure su našle vrlo važne načine primjene u industriji koje su rezultirale ogromnim skokom u potražnji za renijem, dobijenim iz molibdenitske frakcije porifirnih ruda [[bakar|bakra]]. Procjenjuje se da je 1968. godine oko 75% metalnog renija u SAD potrošeno za istraživanje i razvoj legura refraktornih metala. Od tada je prošlo nekoliko godina prije nego što su superlegure ušle u široku upotrebu.<ref name="comstrat"/><ref name="savitskii"/>

Japanski naučnik [[Masataka Ogawa]] objavio je 1908. otkriće 43. elementa periodnog sistema (danas [[tehnecij]]) i dao mu ime ''niponij'' (Np) prema [[Japan]]u (''Nippon'' na [[japanski jezik|japanskom]]). Međutim, kasnija analiza pokazala je prisustvo renija (elementa 75) a ne tehnecija.<ref name="ogava"/> Mnogo kasnije, simbol ''Np'' je dodijeljen elementu [[neptunij]]u.

== Osobine ==
Renij je srebrenasto-svijetli metal, koji ima jednu od najviših tački topljenja od elemenata, izuzev [[volfram]]a i [[ugljik]]a. Također, renij ima i drugu najvišu [[tačka ključanja|tačku ključanja]] od svih elemenata, iza volframa. Osim toga, jedan je od najgušćih elemenata, a od njega samo [[platina]], [[iridij]] i [[osmij]] imaju veću gustoću. Renij ima heksagonalnu, gusto pakovanu [[kristalna struktura|kristalnu strukturu]], sa parametrima rešetke ''a'' = 276,1 pm i ''c'' = 445,6 pm.<ref name="bassett"/> U komercijalnom obliku obično je u formi praha, ali se ovaj element može prevesti i u veće komade presovanjem i sinterovanjem u [[vakuum]]u ili atmosferi [[vodik]]a. Takvim procesom dobijaju se kompaktni čvrsti komadi koji imaju gustoću iznad 90% metalnog renija. Kad se ovaj metal [[žarenje|žari]], postaje [[duktilnost|duktilan]] te se može kovati, savijati ili mehanički obrađivati.<ref name=CRC/> Legure renija i [[molibden]]a su superprovodnici pri 10 K. Legure volframa i renija su također superprovodljive<ref name="sovietph"/> na temperaturi od 4 do 8 K, u zavisnosti od legure. Čisti metalni renij je superprovodljiv na temperaturi od 1,697 ± 0,006 K.<ref name="crc92"/><ref name="dticmil"/>

U obliku većih komada pri sobnoj temperaturi i atmosferskom pritisku, ovaj element je otporan na baze, [[sumporna kiselina|sumpornu]] i [[hlorovodična kiselina|hlorovodičnu kiselinu]], razblaženu (ali ne i koncentriranu) [[dušična kiselina|dušičnu kiselinu]] i [[aqua regia|zlatotopku]].

=== Izotopi ===
Renij ima samo jedan stabilni izotop, renij-185, ali koji se zapravo javlja mnogo manje od drugog prirodnog, neznatno radioaktivnog izotopa. Ovakva situacija zapažena je kod još samo dva elementa, [[indij]]a i [[telur]]a. Prirodni renij sastoji se iz samo 37,4% stabilnog izotopa <sup>185</sup>Re i 62,6% izotopa <sup>187</sup>Re koji je slabo radioaktivan ali ima vrlo dugo [[vrijeme poluraspada]] (duže od 40 milijardi godina). Istraživanja su pokazala da se njegovo vrijeme poluraspada može znatno skratiti utjecajem na stanje naelektrisanja atoma (ioniziranjem).<ref name="mathucredu"/><ref name="Bosch1996"/>

[[Beta-zraci|Beta-raspad]] <sup>187</sup>Re se koristi za renij-osmijsko datiranje [[ruda]]. Dostupna [[energija]] za ovaj beta raspad (2,6 keV) je jedna od najnižih poznatih među svim radionuklidima. [[Nuklearni izomer]] renij-186m je značajan kao jedan od najduže živućih metastabilnih izotopa sa vremenom poluraspada od oko 200 hiljada godina. Postoji 25 drugih poznatih radioaktivnih izotopa renija.<ref name="Audi"/>

== Rasprostranjenost ==
[[Datoteka:Molybdenit 1.jpg|thumb|lijevo|160px|Molibdenit]]
Renij je jedan od najrjeđih elemenata u Zemljinoj kori sa prosječnom koncentracijom 1 ppb (1 na milijardu dijelova);<ref name="greenwood"/> dok drugi izvori navode podatak od 0,5 ppb, što ga čini 77. elementom po rasprostranjenosti u Zemljinoj kori.<ref name="Emsley2001p358"/> Renij se u prirodi vjerovatno ne može naći u elementarnom obliku (njegova moguća prirodna forma nije poznata), ali se javlja u količini do 0,2%<ref name="greenwood"/> u mineralu [[molibdenit]]u (koji je najvećim dijelom [[molibden-disulfid]]), koji je ujedno i njegov najveći komercijalni izvor. Pronađeni su također primjerci tog minerala koji su u sebi sadržavali do 1,88% renija.<ref name="Rousch"/> [[Čile]] ima najveće poznate svjetske rezerve renija, kao dio depozita ruda bakra te je 2005. bio najveći proizvođač ovog metala.<ref name="countryc"/>  Tek nedavno pronađen je i opisan prvi [[mineral]] renija (1994. godine), sulfidni mineral (ReS<sub>2</sub>) kondenziran iz [[fumarola|fumarole]] u [[Rusija|ruskom]] vulkanu Kudrjavij ({{ru|Кудрявый}}), na ostrvu [[Iturup]] u arhipelagu [[Kurilska ostrva|Kurilskih ostrva]].<ref name="Korzhinsky"/> Taj vulkan ispušta od 20–60&nbsp;kg renija godišnje, uglavnom u obliku renij-sulfida.<ref name="Kremenetsky"/><ref name="tessalina"/> Mineral je dobio ime reniit, a ovaj rijetki mineral postiže veoma visoke cijene među kolekcionarima.<ref name="reniite"/>

== Upotreba ==
[[Datoteka:CFM56 P1220759.jpg|thumb|lijevo|CFM International CFM56 mlazni motor u kojem su lopatice načinjene od legure sa 3% renija]]
Renij se dodaje visokotemperaturnim superlegurama,<ref name="vacari" /> korištenim za proizvodnju dijelova mlaznih motora. U ovu svrhu troši se oko 70% svjetske proizvodnje renija.<ref name="Naumov"/> Druga značajna aplikacija su platinsko-renijski [[katalizator]]i, čija je primarna upotreba u proizvodnji [[olovo|bezolovnog]], visokooktanskog benzina.<ref name="USGS_2009_yearbook"/>

=== Legure ===
Superlegure na bazi nikla pokazuju znatno poboljšanje u trajnoj statičkoj čvrstoći (povećanje otpora na puzanje) kada im se doda renij. Takve legure obično sadrže 3% do 6% renija.<ref name="Bhadeshia"/> Druga generacija tih legura sadrži do 3%. Ove legure se koriste u motorima američkih aviona [[McDonnell Douglas F-15 Eagle|F-15]] i [[General Dynamics F-16|F-16]]. Nove, jednokristalne legure treće generacije sadrže 6% renija. One su upotrebljene u motorima [[Pratt & Whitney F119]] i [[Pratt & Whitney F135]] koji pogone avione F-22 i F-35, respektivno.<ref name="USGS_2009_yearbook"/><ref name="Aerospace"/> Renij se također koristi i u superlegurama, kao što su CMSX-4 (2. generacije) i CMSX-10 (3. generacije) koje su svoju primjenu našle u industrijskim motorima gasnih turbina poput GE 7FA. Međutim, renij može izazvati da superlegure postanu mikrostrukturalno nestabilne, pri čemu nastaju nepoželjne TCP (topološki gusto pakovane) faze. Da bi se ovaj efekat izbjegao, četvrta i peta generacija superlegura umjesto renija koristi [[rutenij]].

Prema podacima iz 2006, potrošnja renija u superlegurama otpadala je 28% na [[General Electric]], isto toliko na [[Rolls-Royce plc]] te 12% [[Pratt & Whitney]], dok je njegova potrošnja za katalizatore iznosila 14% a sve ostale aplikacije potrošile su 18% renija.<ref name="Naumov"/> U 2006, 77% ukupne potrošnje renija u SAD bilo je za legure.<ref name="USGS_2009_yearbook"/> Povećanje potražnje za vojne mlazne motore i nepromjenjiva ponuda dovela je do neophodnog razvoja superlegura sa nižim udjelom renija. Naprimjer, novija visokotlačna turbina (HPT) [[CFM International CFM56]] koristi lopatice od legure Rene N515 gdje je udio renija 1,5% umjesto legure Rene N5 koja je imala 3% renija.

=== Katalizator ===
Renij u obliku renijsko-platinske legure koristi se kao [[katalizator]] za katalitički "reforming", odnosno hemijski proces konverzije rafinerijskih naftnih međuproizvoda sa niskim [[Oktanski broj|oktanskim brojevima]] u visokooktanske tečne proizvode. U svijetu oko 30% katalizatora koji se koriste za ovaj proces sadrže renij.<ref name="Ryashentseva"/> Olefinska metateza je druga reakcija u kojoj se renij upotrebljava kao katalizator. Obično se za taj proces koristi Re<sub>2</sub>O<sub>7</sub>na alumini ([[aluminij-oksid]]u).<ref name="Johannes"/> Renijski katalizatori su veoma otporni na hemijsko "trovanje" dušikom, sumporom i fosforom, te se koriste i u nekim vrstama reakcija hidrogenizacije.

=== Ostalo ===
Izotopi renija <sup>188</sup>Re i <sup>186</sup>Re su radioaktivni i koriste se za tretman raka jetre. Oba imaju sličnu dubinu prodiranja u tkivo (5&nbsp;mm za <sup>186</sup>Re i 11&nbsp;mm za <sup>188</sup>Re), ali izotop <sup>186</sup>Re ima prednost što ima duže vrijeme "života" (90 sati u odnosu na 17 sati kod <sup>188</sup>Re).<ref name="Dilw"/><ref name="oakr"/>

Izotop <sup>188</sup>Re se također eksperimentalno koristi u novom načinu tretmana raka [[pankreas]]a gdje se ubacuje pomoću patogene bakterije ''[[Listeria monocytogenes]]''.<ref name="Monya"/>

== Spojevi ==
Spojevi renija su poznati u svim oksidacijskim stanjima između -3 i +7, sa izuzetkom -2. Oksidacijska stanja +7, +6, +4 i +2 su najčešća.<ref name="holeman"/> Renij je najčešće komercijalno dostupan u vidu soli kao perrenat, uključujući [[natrij-perrenat]] i [[amonij-perrenat]]. Oni su bijele čvrste tvari, rastvorljive u vodi.<ref name="Brauer"/>

===Halidi i oksohalidi===
Najčešći hloridi renija su ReCl<sub>6</sub>, [[Renij-pentahlorid|ReCl<sub>5</sub>]], ReCl<sub>4</sub> i [[Renij-trihlorid|ReCl<sub>3</sub>]].<ref name="greenwood"/> Strukture ovih spojeva često uključuju ekstenzivne Re-Re veze, koje su karakteristične za ovaj metal u oksidacijskim stanjima nižim od 7. [[Soli (hemijski spojevi)|Soli]] [Re<sub>2</sub>Cl<sub>8</sub>]<sup>2−</sup> imaju četvorostruku metal-metal vezu. Iako najviši hlorid renija ima stanje Re(VI), fluor daje derivate d<sup>0</sup> Re(VII) u [[renij-heptafluorid]]u. Također su dosta izučavani jodidi i bromidi renija. Slično volframu i molibdenu, s kojima dijeli mnoge hemijske sličnosti, renij gradi široki spektar oksohalida. Najčešći su oksohloridi, poput ReOCl<sub>4</sub> i ReOCl<sub>3</sub>.

===Oksidi i sulfidi===
[[Datoteka:Perrhenic-acid-3D-balls.png|lijevo|thumb|120px|Perrenijska kiselina usvaja neobičnu strukturu.]]
Najčešći oksid renija je isparljivi, bezbojni [[Renij(VII)-oksid|Re<sub>2</sub>O<sub>7</sub>]]. [[Renij-trioksid]] ReO<sub>3</sub> usvaja strukturu sličnu [[perovskit]]u. Među drugim oksidima poznati su Re<sub>2</sub>O<sub>5</sub>, [[Renij(IV)-oksid|ReO<sub>2</sub>]] i Re<sub>2</sub>O<sub>3</sub>.<ref name="greenwood"/> Sulfidi su renij-disulfid (ReS<sub>2</sub>) i direnij-heptasulfid Re<sub>2</sub>S<sub>7</sub>. Soli perrenati mogu biti prevedene do tetratioperrenata djelovanjem [[amonij-hidrosulfid]]a.<ref name="Goodman"/>

=== Drugi spojevi ===
[[Renij-diborid]] (ReB<sub>2</sub>) je vrlo tvrda supstanca koja ima tvrdoću uporedivu sa [[volfram-karbid]]om, [[silicij-karbid]]om, [[titanij-diborid]]om ili [[cirkonij-diborid]]om.<ref name="Jiaqian"/>

=== Organorenijski spojevi ===
[[Direnij-dekakarbonil]] je najpoznatiji pojam u organorenijskoj hemiji. Njegova redukcija sa natrij amalgamom daje Na[Re(CO)<sub>5</sub>] gdje je renij u formalnom oksidacijskom stanju -1.<ref name="Breimair"/> Direnij-dekakarbonil se može oksidirati [[brom]]om do bromopentakarbonilrenij(I):<ref name="Schmidt"/>
:Re<sub>2</sub>(CO)<sub>10</sub> + Br<sub>2</sub> → 2 Re(CO)<sub>5</sub>Br

Redukcijom ovog pentakarbonila sa [[cink]]om i acetatnom kiselinom dobija se pentakarbonilhidridorenij:<ref name=Urb/>
:Re(CO)<sub>5</sub>Br  +  Zn +  HOAc   →   Re(CO)<sub>5</sub>H + ZnBr(OAc)

== Biološki značaj ==
Vrlo malo je poznato o [[otrov]]nosti renija i njegovih spojeva, jer se koriste u vrlo malehnim količinama. Rastvorljive soli, poput renijevih halida ili perrenata, mogu biti vrlo štetne zbog drugih elemenata mimo renija ili zbog samog renija.<ref name="Emsley2001p358"/> Samo nekoliko renijevih spojeva je testirano u vezi njihove akutne otrovnosti. To su naprimjer kalij-perrenat i renij-trihlorid, koji su u svrhu eksperimenta ubrizgani kao rastvor u tijelo pacova. Perrenat je pokazao vrijednost LD<sub>50</sub> (srednja smrtonosna doza) od 2800&nbsp;mg/kg nakon sedam dana (to je zapravo vrlo slaba otrovnosti, u rangu obične [[so|kuhinjske soli]]) dok je renij-trihlorid pokazao LD<sub>50</sub> vrijednost od 280&nbsp;mg/kg.<ref name="Pharmacology"/>

== Reference ==
{{refspisak|3|refs=
<ref name="Naumov">{{cite journal|title=Rhythms of rhenium|journal=Russian Journal of Non-Ferrous Metals|volume=48|issue=6|year=2007|doi=10.3103/S1067821207060089|pages=418–423|author=A. V. Naumov}}</ref>
<ref name="USGS_2009_yearbook">{{cite web|title=2009 Mineral Yearbook: Rhenium|datum=1. 4. 2011|url=http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/rhenium/myb1-2009-rheni.pdf|format=PDF|author=Michael J. Magyar|publisher=Geološki zavod SAD|access-date=27. 12. 2015|archive-date=12. 9. 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120912170548/http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/rhenium/myb1-2009-rheni.pdf|url-status=dead}}</ref>
<ref name="Bhadeshia">{{cite web|title=Nickel Based Superalloys|author=H. K. D. H. Bhadeshia|url=http://www.msm.cam.ac.uk/phase-trans/2003/Superalloys/superalloys.html|publisher=University of Cambridge|access-date=17. 10. 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20060825053006/http://www.msm.cam.ac.uk/phase-trans/2003/Superalloys/superalloys.html|archive-date=25. 8. 2006|url-status=dead}}</ref>
<ref name="Aerospace">{{cite book|title=Aerospace Materials: An Oxford-Kobe Materials Text|author=B. Cantor; Grant, Patrick Assender Hazel|publisher=CRC Press|year=2001|isbn=978-0-7503-0742-0|url=http://books.google.com/?id=n09-HajhRHYC|pages=82–83}}</ref>
<ref name="Ryashentseva">{{cite journal|title=Rhenium-containing catalysts in reactions of organic compounds|year=1998|journal=Russian Chemical Reviews|volume=67|pages=157–177|doi=10.1070/RC1998v067n02ABEH000390|author=Margarita A. Ryashentseva|issue=2|bibcode = 1998RuCRv..67..157R}}</ref>
<ref name="Johannes">{{cite journal|journal=Catalysis Today |volume=51| issue=2|year=1999|pages=289–299|title=Olefin metathesis over supported rhenium oxide catalysts|author=Johannes C. Mol|doi=10.1016/S0920-5861(99)00051-6}}</ref>
<ref name="Dilw">{{cite journal|author=Jonathan R. Dilworth; Parrott, Suzanne J.|title=The biomedical chemistry of technetium and rhenium|url=https://archive.org/details/sim_chemical-society-great-britain-chemical-society-reviews_1998-01_27_1/page/43|journal=Chemical Society Reviews|year=1998|volume=27|pages=43–55|doi=10.1039/a827043z}}</ref>
<ref name="oakr">{{cite web |publisher=Oak Ridge National Laboratory |title=The Tungsten-188 and Rhenium-188 Generator Information |year=2005 |url=http://www.ornl.gov/sci/nuclear_science_technology/nu_med/188info.htm |access-date=3. 2. 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080109170105/http://www.ornl.gov/sci/nuclear_science_technology/nu_med/188info.htm |archive-date=9. 1. 2008 |url-status=dead }}</ref>
<ref name="Monya">{{cite web |author=Baker Monya |title=Radioactive bacteria attack cancer |url=http://www.nature.com/news/radioactive-bacteria-attack-cancer-1.12841 |work=Nature |datum=22. 4. 2013 }}</ref>
<ref name="Jiaqian">{{cite journal| author=Jiaqian Qin; He, Duanwei; Wang, Jianghua ''et al.'' |title=Is Rhenium Diboride a Superhard Material?| journal= Advanced Materials |volume=20|year =2008| pages=4780–4783| doi=10.1002/adma.200801471| issue=24}}</ref>
<ref name="Breimair">{{cite journal|doi = 10.1002/cber.19901230103|title = Nucleophile Addition von Carbonylmetallaten an kationische Alkin-Komplexe [CpL2M(η2-RC≡CR)]+ (M = Ru, Fe): μ-η1:η1-Alkin-verbrückte Komplexe|year = 1990|author = Breimair, Josef ''et al.''|journal = Chemische Berichte|volume = 123|page = 7}}</ref>
<ref name="Schmidt">{{cite journal|journal=Inorganic Syntheses|title=Pentacarbonylrhenium Halides|author=Steven P. Schmidt; Trogler, William C.; Basolo, Fred | volume=28|year=1990|pages=154–159|doi=10.1002/9780470132593.ch42|series=Inorganic Syntheses|isbn=978-0-470-13259-3}}</ref>
<ref name=Urb>{{cite journal|author=Michael A. Urbancic; John R. Shapley|title=Pentacarbonylhydridorhenium|journal=Inorganic Syntheses|volume=28|pages=165–168 |year=1990 |doi =10.1002/9780470132593.ch43 |series=Inorganic Syntheses|isbn=978-0-470-13259-3}}</ref>
<ref name="Pharmacology">{{cite journal|title=Pharmacology and toxicology of potassium perrhenate and rhenium trichloride|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-pharmaceutical-sciences_1968-02_57_2/page/321|pages=321–323|author=Thomas J. Haley; Cartwright, Frank D.|doi=10.1002/jps.2600570218|journal=Journal of Pharmaceutical Sciences|volume=57|issue=2|year=1968|pmid=5641681}}</ref>
<ref name="Goodman">{{cite journal|author =Goodman J. T.; Rauchfuss, T. B. |title=Tetraethylammonium-tetrathioperrhenate [Et<sub>4</sub>N] [ReS<sub>4</sub>] |journal=Inorganic Syntheses |year=2002|volume=33|pages=107–110 |doi=10.1002/0471224502.ch2}}</ref>
<ref name="reniite">{{cite web|url=http://www.galleries.com/minerals/sulfides/rheniite/rheniite.htm|publisher=Amethyst Galleries|title=The Mineral Rheniite|access-date=27. 12. 2015|archive-date=29. 8. 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120829153147/http://www.galleries.com/Rheniite|url-status=dead}}</ref>
<ref name=Brauer>{{Cite book|author=Glemser, O.|chapter=Ammonium Perrhenate|title=Handbook of Preparative Inorganic Chemistry|year=1963|edition=2|editor=G. Brauer|publisher=Academic Press|location=NY|volume=1|pages=1476–85}}</ref>
<ref name="Kremenetsky">{{cite journal|author= Kremenetsky A. A.; Chaplygin I. V.|title= Concentration of rhenium and other rare metals in gases of the Kudryavy Volcano (Iturup Island, Kurile Islands)|journal= Doklady Earth Sciences| volume= 430|page= 114|year= 2010|doi= 10.1134/S1028334X10010253|bibcode= 2010DokES.430..114K}}</ref>
<ref name="tessalina">{{cite journal |author = Tessalina S; Yudovskaya M. ''et al.''|title = Sources of unique rhenium enrichment in fumaroles and sulphides at Kudryavy volcano |journal= Geochimica et Cosmochimica Acta|volume= 72|page=889| year = 2008|doi = 10.1016/j.gca.2007.11.015 |bibcode=2008GeCoA..72..889T|issue = 3}}</ref>
<ref name="countryc">{{cite web|url=http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/country/2005/cimyb05.pdf|format=PDF|author=Steve T Anderson|publisher=Geološki zavod SAD|title=2005 Minerals Yearbook: Chile|access-date=26. 10. 2008|archive-date=8. 6. 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110608071244/http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/country/2005/cimyb05.pdf|url-status=dead}}</ref>
<ref name="Korzhinsky">{{cite journal|author=Korzhinsky M.A.; Tkachenko, S. I.; Shmulovich, K. I. ''et al.'' | datum=5. 5. 2004 |title=Discovery of a pure rhenium mineral at Kudriavy volcano|journal=Nature |volume=369|pages=51–52 |doi=10.1038/369051a0|issue=6475|bibcode = 1994Natur.369...51K}}</ref>
<ref name="Emsley2001p358">{{cite book|title=Nature's Building Blocks: An A-Z Guide to the Elements|author=Emsley John|publisher=Oxford University Press|year=2001|location=Oxford, Engleska, UK|isbn=0-19-850340-7|chapter=Rhenium|pages=358–360|url=http://books.google.com/?id=j-Xu07p3cKwC}}</ref>
<ref name="Rousch">{{cite journal|doi = 10.1021/cr60291a002|title = Recent advances in the chemistry of rhenium|year = 1974|author = Rouschias, George|journal = Chemical Reviews|volume = 74|page = 531|issue = 5}}</ref>
<ref name="Audi">{{cite journal|author=Audi Georges ''et al.''|title=The NUBASE Evaluation of Nuclear and Decay Properties|journal=Nuclear Physics A|volume=729|pages=3–128|publisher=Atomic Mass Data Center |year=2003 |doi=10.1016/j.nuclphysa.2003.11.001|bibcode=2003NuPhA.729....3A}}</ref>
<ref name="Bosch1996">{{cite journal|author=Bosch F.; Faestermann T.; Friese J. ''et al.'' |title=Observation of bound-state ''β''<sup>−</sup> decay of fully ionized <sup>187</sup>Re: <sup>187</sup>Re-<sup>187</sup>Os Cosmochronometry|year=1996|journal=Physical Review Letters |volume=77|issue=26|pages=5190–5193|doi=10.1103/PhysRevLett.77.5190|bibcode=1996PhRvL..77.5190B|pmid=10062738}}</ref>
<ref name="webelements">[http://www.webelements.com/rhenium/thermochemistry.html Rhenium: enthalpies and thermodynamics], na stranici webelements.com, pristupljeno 26. decembra 2015.</ref>
<ref name="mathucredu">{{cite web|work=math.ucr.edu|url=http://math.ucr.edu/home/baez/physics/ParticleAndNuclear/decay_rates.html|title=How to Change Nuclear Decay Rates|year=1993|author=Bill Johnson|access-date=26. 12. 2015}}</ref>
<ref name="sovietph">{{cite journal |title=Superconductivity of Some Alloys of the Tungsten-rhenium-carbon System |journal=Soviet Physics JETP |volume=27 |page=13 |year=1968 |bibcode=1968JETP...27...13N|author=Neshpor V. S.; Novikov, V. I.; Noskin, V. A.; Shalyt, S. S.}}</ref>
<ref name="dticmil">{{cite web|url=http://oai.dtic.mil/oai/oai?verb=getRecord&metadataPrefix=html&identifier=AD0622881|title=The Properties of Superconducting Mo-Re Alloys|author=Daunt, J. G.; Lerner, E.|publisher=Defense Technical Information Center|access-date=26. 12. 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20170206104641/http://oai.dtic.mil/oai/oai?verb=getRecord&metadataPrefix=html&identifier=AD0622881|archive-date=6. 2. 2017|url-status=dead}}</ref>
<ref name="ogava">{{cite journal|doi=10.1016/j.sab.2003.12.027|title=Discovery of a new element 'nipponiumʼ: re-evaluation of pioneering works of Masataka Ogawa and his son Eijiro Ogawa|year=2004|author=Yoshihara H. K.|journal=Spectrochimica Acta Part B Atomic Spectroscopy|volume=59|pages=1305–1310|bibcode=2004AcSpe..59.1305Y|issue=8}}</ref>
<ref name="bassett">{{cite journal |title=Effect of pressure and temperature on lattice parameters of rhenium|author=L.G. Liu; Takahashi T.; Bassett W. A. |year=1970 |volume=31 |pages=1345–1351|doi = 10.1016/0022-3697(70)90138-1 |journal=Journal of Physics and Chemistry of Solids |issue=6|bibcode = 1970JPCS...31.1345L}}</ref>
<ref name="1g">{{cite journal|author=Noddack W.; Noddack, I. |title=Die Herstellung von einem Gram Rhenium |journal=Zeitschrift für anorganische und allgemeine Chemie|year=1929|volume=183|issue=1|pages =353–375|doi=10.1002/zaac.19291830126|language=de}}</ref>
<ref name="comstrat">{{cite book| pages =4–5| url =http://books.google.de/books?id=oD8rAAAAYAAJ&pg=PA4| title =Trends in usage of rhenium: Report| author =Komitet o tehničkim aspektima kritičnih i strateških materijala (Nacionalno istraživačko vijeće SAD)| year =1968}}</ref>
<ref name="Ekamangane">{{cite journal|author=Noddack W.; Tacke, I.; Berg, O. |title=Die Ekamangane|url=https://archive.org/details/sim_naturwissenschaften_1925-06-26_13_26/page/n1 | journal=Naturwissenschaften| year=1925|volume=13|issue=26 |pages=567–574 |doi=10.1007/BF01558746 |bibcode=1925NW.....13..567.}}</ref>
<ref name="savitskii">{{cite book | url = http://books.google.com/?id=Wd9GAAAAYAAJ | title = Rhenium alloys | author = Savitskiĭ Evgeniĭ Mikhaĭlovich; Tulkina Mariia Aronovna; Povarova Kira Borisovna | year = 1970 }}</ref>
<ref name="usgs">{{cite web|publisher=Geološki zavod SAD|url=http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/rhenium/|work=Minerals Information|title=Rhenium: Statistics and Information|year=2011|access-date=25. 5. 2011|archive-date=9. 5. 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130509142224/http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/rhenium/|url-status=dead}}</ref>
<ref name="moseleyh">{{cite journal |author=Henry Moseley |title=The High-Frequency Spectra of the Elements, Part II |doi=10.1080/14786440408635141 |journal=Philosophical Magazine |year=1914 |pages=703–713 |volume=27 |issue=160 |url=http://www.chemistry.co.nz/henry_moseley_article.htm |date= |access-date=26. 12. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100122022821/http://www.materials.manchester.ac.uk/research/facilities/moseley/biography/ |archive-date=22. 1. 2010 |url-status=dead }}</ref>
<ref name="pricescom">{{cite web |url=http://www.metalprices.com/FreeSite/metals/re/re.asp |title=Rhenium |work=MetalPrices.com |access-date=2. 2. 2012 |archive-date=15. 1. 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120115004912/http://www.metalprices.com/FreeSite/metals/re/re.asp |url-status=dead }}</ref>
<ref name="tilgner">{{cite book|language=de|title=Forschen Suche und Sucht|author=Hans Georg Tilgner|publisher=Books on Demand|year=2000|isbn=978-3-89811-272-7|url=http://books.google.com/?id=UWBWnMOGtMQC}}</ref>
<ref name="binder">{{Cite book|author=Harry H. Binder|title=Lexikon der chemischen Elemente|publisher=S. Hirzel Verlag|location=Stuttgart|year=1999|isbn=3-7776-0736-3}}</ref>
<ref name="vacari">{{Cite book|author=J. A. Vaccari|title=Materials Handbook|publisher= McGraw Hill|year=2002|isbn=978-0-07-136076-0}}</ref>
<ref name="greenwood">{{Cite book|author=N. N. Greenwood, A. Earnshaw|title=Chemie der Elemente|edition=1|location=Weinheim|year=1988|isbn=3-527-26169-9|page=1339}}</ref>
<ref name=CRC>{{cite book|author=C. R. Hammond|chapter=The Elements|title=Handbook of Chemistry and Physics|edition=81.|publisher=CRC press|isbn=0-8493-0485-7|year=2004|url=https://archive.org/details/crchandbookofche81lide}}</ref>
<ref name="weast">{{Cite book|editor=Weast, Robert C.|title=CRC Handbook of Chemistry and Physics|url=https://archive.org/details/crchandbookofche70edunse|publisher=CRC (Chemical Rubber Publishing Company)|location=Boca Raton|year=1990|pages=E-129 do E-145|isbn=0-8493-0470-9}}</ref>
<ref name="crc92">{{cite book | editor= Haynes, William M. | year = 2011 | title = CRC Handbook of Chemistry and Physics | url= https://archive.org/details/crchandbookofche0000unse_e9l0 | edition = 92.|page=12.60 | publisher = CRC Press | isbn = 1439855110}}</ref>
<ref name="zhang">{{Cite journal|author=Yiming Zhang, Julian R. G. Evans, Shoufeng Yang|title=Corrected Values for Boiling Points and Enthalpies of Vaporization of Elements in Handbooks|journal=Journal of Chemical & Engineering Data|volume=56|year=2011|pages=328–337|doi=10.1021/je1011086}}</ref>
<ref name="holeman">{{Cite book|author=A. F. Holleman; E. Wiberg|title=Lehrbuch der Anorganischen Chemie|url=https://archive.org/details/lehrbuchderanorg0000arno|edition=101|publisher=de Gruyter Verlag|year=1995|isbn=3-11-012641-9}}</ref>
}}

{{Commonscat|Rhenium}}
{{PSE}}

[[Kategorija:Hemijski elementi]]