Izvorni kôd stranice Serin/treonin-specifična protein-kinaza

{{infokutija protein
| Ime = Protein-serin/treonin-kinaze
| EC_number = 2.7.11.-
| CAS_number = 9026-43-1
| IUBMB_EC_number = 2/7/11/1
| GO_code = 0004674
| image = Protein_AURKA_PDB_1mq4.png
| width = 
| caption = Ljudska aurora-kinaza [[PDB]] [[PDBe|1mq4]]<ref>{{Cite journal 
| doi = 10.1016/S0969-2126(02)00907-3 
| last1 = Nowakowski | first1 = J. 
| last2 = Cronin | first2 = C. N. 
| last3 = McRee | first3 = D. E. 
| last4 = Knuth | first4 = M. W. 
| last5 = Nelson | first5 = C. G. 
| last6 = Pavletich | first6 = N. P. 
| last7 = Rogers | first7 = J. 
| last8 = Sang | first8 = B. C. 
| last9 = Scheibe | first9 = D. N. 
| last10 = Swanson | first10 = R. V. 
| last11 = Thompson | first11 = D. A. 
| title = Structures of the cancer-related Aurora-A, FAK, and EphA2 protein kinases from nanovolume crystallography 
| journal = Structure 
| volume = 10 
| issue = 12 
| pages = 1659–1667 
| year = 2002 
| pmid = 12467573
| doi-access = free 
}}</ref>
}}
[[slika:L-Serin - L-Serine.svg|thumb|[[Serin]]]]
[[slika:L-Threonin - L-Threonine.svg|thumb|[[Treonin]]]]
[[slika:Phosphate Group.svg|right|thumb|[[Fosfat]]]]
[[slika:L-Phosphoserine.png|right|thumb|[[Fosfoserin]]]]

'''Serine/treonin [[protein-kinaza]]''' ([[EC broj|EC 2.7.11.–)  je [[kinaza|kinazni]] [[enzim]] koji [[fosforilacija|fosforilizira]] OH grupu [[serin]]a ili [[treonin]] (koji imaju slične [[bočni lanac|bočne lance]]). Najmanje 125 od 500+ lhidskih [[protein-kinaza]] su serin/treonin kinaze (STK).<ref name="Capra"/>

U [[enzimologija|enzimologiji]], termin ''serin/treonin protein-kinaza'' opisuje klasu [[enzim]]a u porodici [[transferaza]], koje prenose [[fosfat]]e na [[kisik]]ov  atom [[serin]]skog ili [[treonin]]skog bočnog lanca u [[protein]]a. Ovaj proces naziva se [[fosforilacija]]. Fosforilacija proteina posebno ima značajnu ulogu u širokom spektru ćelijskih procesa i veoma je važna [[posttranslacijska modifikacija]].<ref>{{cite journal |vauthors=Damuni Z, Reed LJ | date = 1988 | title = Purification and properties of a protamine kinase and a type II casein kinase from bovine kidney mitochondria | journal = Arch. Biochem. Biophys.  | volume = 262 | pages = 574&ndash;84  | pmid = 2835010 | doi = 10.1016/0003-9861(88)90408-0 | issue = 2 }}</ref><ref>{{cite journal |vauthors=Baggio B, Pinna LA, Moret V, Siliprandi N | date = 1970 | title = A simple procedure for the purification of rat liver phosvitin kinase | journal = Biochim. Biophys. Acta  | volume = 212 | pages = 515&ndash;7  | pmid = 5456997 | issue = 3 | doi=10.1016/0005-2744(70)90261-5}}</ref><ref>{{cite journal |vauthors=Jergil B, Dixon GH | date = 1970 | title = Protamine kinase from rainbow trout testis. Partial purification and characterization | journal = J. Biol. Chem.  | volume = 245 | pages = 425&ndash;34  | pmid = 4312674 | issue = 2 | doi = 10.1016/S0021-9258(18)63408-8 | doi-access = free }}</ref><ref>{{cite journal | author = Langan TA | date = 1969 | title = Action of adenosine 3',5'-monophosphate-dependent histone kinase in vivo | journal = J. Biol. Chem.  | volume = 244 | pages = 5763&ndash;5  | pmid = 4310608 | issue = 20 | doi = 10.1016/S0021-9258(18)63626-9 | doi-access = free }}</ref><ref>{{cite journal |vauthors=Takeuchi M, Yanagida M | date = 1993 | title = A mitotic role for a novel fission yeast protein kinase dsk1 with cell cycle stage dependent phosphorylation and localization | journal = Mol. Biol. Cell  | volume = 4 | pages = 247&ndash;60  | pmid = 8485317 | issue = 3 | pmc = 300923 | doi=10.1091/mbc.4.3.247}}</ref><ref>{{cite journal | author = NF | date = 1997 | title = Functional analysis of the fission yeast Prp4 protein kinase involved in pre-mRNA splicing and isolation of a putative mammalian homologue | journal = Nucleic Acids Res.  | volume = 25 | pages = 1028&ndash;35  | pmid = 9102632 | doi = 10.1093/nar/25.5.1028 | last2 = Lützelberger | first2 = M | last3 = Weigmann | first3 = H | last4 = Klingenhoff | first4 = A | last5 = Shenoy | first5 = S | last6 = Käufer | first6 = NF | issue = 5 | pmc = 146536 }}</ref><ref>{{cite journal |vauthors=Wang Y, Hofmann TG, Runkel L, Haaf T, Schaller H, Debatin K, Hug H | date = 2001 | title = Isolation and characterization of cDNAs for the protein kinase HIPK2 | journal = Biochim. Biophys. Acta  | volume = 1518 | pages = 168&ndash;72  | pmid = 11267674 | issue = 1–2 | doi=10.1016/S0167-4781(00)00308-0}}</ref>

[[Hemijska reakcija]] koju vrše ovi enzimi može se zapisati kao:

:[[ATP]] + protein <math>\rightleftharpoons</math> [[ADP]] + [[fosfoprotein]]

Dakle, dva [[supstrat (biohemija)|supstrata]] ovog enzima su [[adenozin-trifosfat|ATP]] i [[protein]], dok su njegova dva [[proizvod (hemija)|proizvoda]] [[adenozin-difosfat|ADP]] i [[fosfoprotein]].

[[Lista enzima|Sistematski naziv]] ove klase enzima je ''nespecifična ATP: protein fosfotransferaza''.

==Regulacija==
Receptori serin/treonin kinaze imaju ulogu u regulaciji [[ćelijska proliferacija|ćelijske proliferacije]], programirane ćelijske smrti ([[apoptoza]]),  [[ćelijska diferencijacija|diferencijaciji ćelija]] i razvoju [[embrion]]a.

==Selektivnost==
Dok serin/treonin kinaze sve [[fosforilacija|fosforiliraju]] ostatke serina ili treonina u svojim supstratima, oni biraju specifične ostatke za fosforilaciju na osnovu ostataka koji okružuju fosfoakceptorsko mjesto, a koji zajedno čine ''[[konsenzusna sekvenca|konsenzusnu sekvencu]] ''. Budući da konsenzusni ostaci ciljnog supstrata dolaze u kontakt samo sa nekoliko ključnih [[aminokiselina]] unutar katalitskih pukotina kinaze (obično kroz [[hidrofob]]ne sile i [[ionska veza|ionske veze]], kinaza obično nije specifična za jedan supstrat, ali umjesto toga može fosforilirati cijelu "porodicu supstrata" koji dijele zajedničke sekvence prepoznavanja. Dok je [[katalitski domen]] ovih kinaza [[konzervirana sekvenca|visoko konzervirana]], varijacija sekvence koja se uočava u [[kinom]]u (podskup gena u [[genom]]u koji kodira [[kinaze]]) omogućava prepoznavanje različitih supstrata. Većina kinaza je inhibirana pomoću [[pseudosubstrat]]a koji se vezuje za kinazu kao pravi supstrat, ali nema aminokiselinu za fosforilaciju. Kada se pseudosubstrat ukloni, kinaza može obavljati svoju normalnu funkciju.

==EC brojevi==
Mnoge serin/treonin [[protein-kinaze]] nemaju svoje individualne [[EC broj]]eva i koriste se "EC 2.7.11.1". Oni su ranije bili uključeni u EC broj "2.7.1.37", koji je bio opći EC broj za bilo koji enzim koji fosforilizira proteine dok pretvara [[ATP]] u [[ADP]] (tj. ATP:protein fosfotransferaze).

==Tipovi==

Tipovi uključuju one koji djeluju direktno kao receptori ([[receptor protein serin/treonin kinaza]]) i [[unurarćelijski signalni peptidi i proteini]]. Od ovih potonjih, tipovi  uključuju:
{| class="wikitable"
|-
! EC broj
! Naziv
! Opis
|-
| [[EC broj|2.7.11.1]]

| CK2, Također poznat po pogrešnom nazivu [[kazein-kinaza 2]] || Otkrili su ga 1954. Burnett i Kennedy.
|-
| [[EC broj|2.7.11.11]]
| [[Protein-kinaza A]] || Sastoji se od dva domena, malog sa nekoliko [[beta-list|β]] struktura i većeg domena koji sadrži nekoliko [[alfa-heliks|α heliksa]]. [[Vezna mjesta]] za supstrat i [[ATP]] nalaze se u katalitskoj pukotini između domena (ili režnjeva). Kada se ATP i supstrat vežu, dva režnja rotiraju se tako da se terminalna fosfatna grupa ATP-a i ciljna aminokiselina supstrata pomiču u ispravne položaje za odvijanje katalitske reakcije.
|-
| [[EC broj|2.7.11.13]]
| [[Protein kinaza C]] ('PKC') || je zapravo porodica protein-kinaza koja se sastoji od ~10 [[izozim]]a. Podijeljeni su u tri potporodic: konvencijskee (ili klasične), nove i atipske, na osnovu zahtjeva za [[drugi glasnik|drugim glasnicima]].
|-
| [[EC broj|2.7.11.1]]
| [[MOS (gen)|Mos]]/[[Raf-kinaza|Raf]] kinaze || Čine dio porodice MAPKK-kinaza i aktiviraju se [[faktor rasta|faktorima rasta]]. Enzim djeluje tako da stimulira  [[ćelijski rast]]. [[c-Raf|Raf]] inhibicija je postala meta za nove lijekove protiv metastatskih karcinoma jer inhibiraju MAPK-kaskadu i smanjuju [[ćelijska proliferacija|proliferaciju ćelija]].
|-
| [[EC broj|2.7.11.24]]
| [[Mitogen-aktivirana protein kinaza]] (MAPK) || reaguju na vanćelijske stimuluse ([[mitogen]]e) i regulišu različite ćelijske aktivnosti, kao što su [[ekspresija gena]], [[mitoza]], [[ćelijska diferencijacija|diferencijacija]] i preživljavanje/[[apoptoza]] ćelija.
|-
| [[EC broj|2.7.11.17]]
| [[Ca2+/kalmodulin-zavisna protein kinaza]] ili CaM kinaze (CAMK) || Primarno su regulirani kompleksom [[kalcij|Ca<sup>2+</sup>]]/[[kalmodulin]].
|-
| [[EC broj|2.7.11.19]]
| [[Fosforilaza-kinaza]] || To je u stvari bila prva Ser/Thr protein-kinaza koja je otkrivena (1959., [[Edwin Krebs|Krebs]] et al.).
|-
| [[EC broj|2.7.1.37]]
| Protein kinaza B, također poznata kao [[AKT]] kinaza || V-akt gen je identificiran kao [[onkogen]]i [[retrovirus]] AKT8. Gen kodira protein-kinazu. Ljudski homolozi onkogenog proteina AKT8 identifikovani su 1987. Do 1995. je otkriveno da Akt-kinaze funkcionišu kao kinaze aktivirane [[mitogen]]om nizvodno od receptora na površini ćelije koji aktiviraju [[fosfoinozitid 3-kinaza|fosfoinozitid 3-kinazu]]. Postoje tri ljudska akt gena. Sve tri Akt kinaze regulišu proliferaciju ćelija, a Akt2 je posebno važan za delovanje [[insulin]]a u ćelijama. Glavna meta Akt kinaza je [[GSK-3|kinaza glikogen sintaze-3]].
|-
| [[EC broj|2.7.1.37]]
| [[IRAK1|Pelle]] || To je serin/treonin kinaza koja može sama sebe da fosforilira, kao i Tube i Toll.
|}
{{clear}}

==Klinički značaj==
Ekspresija serin/treonin kinaze (STK) je promijenjena kod mnogih tipova [[kancer|raka]].<ref name="Capra">{{cite journal |last1=Capra |first1=Maria |last2=Nuciforo |first2=Paolo Giovanni |last3=Confalonieri |first3=Stefano |last4=Quarto |first4=Micaela |last5=Bianchi |first5=Marco |last6=Nebuloni |first6=Manuela |last7=Boldorini |first7=Renzo |last8=Pallotti |first8=Francesco |last9=Viale |first9=Giuseppe |last10=Gishizky |first10=Mikhail L. |last11=Draetta |first11=Giulio F. |last12=Fiore |first12=Pier Paolo Di |title=Frequent Alterations in the Expression of Serine/Threonine Kinases in Human Cancers |url=https://archive.org/details/sim_cancer-research_2006-08-15_66_16/page/8147 |journal=Cancer Research |date=15. 8. 2006 |volume=66 |issue=16 |pages=8147–8154 |doi=10.1158/0008-5472.CAN-05-3489 |pmid=16912193 }}</ref> Limited benefit of serine/threonine kinase inhibitors has been demonstrated in ovarian cancer<ref>{{cite journal |last1=Ciccone |first1=Marcia A. |last2=Maoz |first2=Asaf |last3=Casabar |first3=Jennifer K. |last4=Machida |first4=Hiroko |last5=Mabuchi |first5=Seiji |last6=Matsuo |first6=Koji |title=Clinical outcome of treatment with serine-threonine kinase inhibitors in recurrent epithelial ovarian cancer: a systematic review of literature |journal=Expert Opinion on Investigational Drugs |date=2. 7. 2016 |volume=25 |issue=7 |pages=781–796 |doi=10.1080/13543784.2016.1181748 |pmid=27101098 |pmc=7534810 }}</ref> ali su u toku studije za procjenu njihove sigurnosti i efikasnosti.

Serin/treonin protein kinaza p90-kDa [[ribosomsks S6 kinaza]] (RSK) uključena je u razvoj nekih [[rak prpstate|karcinoma prostate]].<ref>{{cite journal |last1=Clark |first1=D. E. |last2=Errington |first2=T. M. |last3=Smith |first3=J. A. |last4=Frierson |first4=H. F. |last5=Weber |first5=M. J. |last6=Lannigan |first6=D. A. |title=The Serine/Threonine Protein Kinase, p90 Ribosomal S6 Kinase, Is an Important Regulator of Prostate Cancer Cell Proliferation |url=https://archive.org/details/sim_cancer-research_2005-04-15_65_8/page/3108 |journal=Cancer Research |date=15. 4. 2005 |volume=65 |issue=8 |pages=3108–3116 |doi=10.1158/0008-5472.CAN-04-3151 |pmid=15833840 }}</ref>

Raf inhibicija je postala meta za nove lijekove protiv [[metastaza|metastatskog]] [[ksncer]]a, jer inhibiraju MAPK kaskadu i smanjuju [[ćelijska proliferacija|proliferaciju ćelija]].

==Također pogledajte==
* [[Protein serin/treonin fosfataza]], enzim za obrnuti proces.
* [[Pseudokinaza]], protein bez enzimske aktivnosti ([[pseudoenzim]]). Može se povezati sa proteinima ove klase.
* [[ATM serin/treonin kinaza]], odgovorna za poremećaj [[ataksija–telangiektazija]].

==Reference==
{{reflist}}

==Vanjski linkovi==
* {{MeshName|protein-serine-threonine+kinases}}

{{Iunutarćelijski signalni peptidi i proteini}}
{{Kinaze}}
{{Serin/treonin-specifične protein-kinaze}}
{{Enzimi}}
{{Portal|Biologija|border=no}}

{{DEFAULTSORT:Serine Threonine-Specific Protein Kinase}}
[[Kategorija:EC 2.7.11]]
[[Kategorija:Proteinske kinaze]]
[[Kategorija:Enzimi poznate strukture]]
[[Kategorija:Enzimi]]