Izvorni kôd stranice Hemijska sinteza

[[Datoteka:Fischer indole reaction scheme.svg|mini|400px|Primjer hemijske sinteze: produkt  [[indol]]]]

'''Hemijska sinteza''' je ciljano postavljanje ulaznih [[hemijski spoj|spojeva]] za  izazivanje  [[hemijska reakcija|hemijskih reakcija]] koje, kao [[produkt (hemija)|proizvod]]  formiraju jedan ili više poželjnih  proizvoda. Ovaj proces tipski uključuje niz  [[fizika|fizičkih]] i hemijskih promjena. U suvremenim [[laboratorija|laboratorijskim]] uvjetima,  procesi hemijske sinteze su ponovljivi, produktivni  i pouzdani.<ref>Atkins P.,  de Paula J. (2006): Physical chemistry, 8th Ed. W. H. Freeman, San Francisco, {{ISBN|0-7167-8759-8}}</ref><ref>Whitten K.W., Gailey K. D. and Davis R. E. (1992):  General chemistry, 4th Ed. Saunders College Publishing, Philadelphia,  {{ISBN|0-03-072373-6}}.</ref><ref>Petrucci R.H., Harwood W.S. and Herring F.G. (2002):  General Chemistry, 8th Ed. Prentice-Hall,  New York, {{ISBN|0-13-014329-4}}.</ref><ref>Laidler K. J. (1978): Physical chemistry with biological applications. Benjamin/Cummings, Menlo Park, {{ISBN|0-8053-5680-0}}.</ref>

Hemijska sinteza  se izvodi  izborom takvih [[hemijski spoj|spojeva]]  ([[reagens]]i) ili reaktanti, od kojih se očekuje [[hemijska reakcija|interakcija]] koja rezultira dobijanjem ciljnog produkta.  U takav aranžman mogu biti uključeni različiti  tipovi reakcija ili  međuprodukata. Za odvijanje reakcije neophodno je reaktante dovesti u kontakt i  pomiješati  u reakcijskom sudu kao što je [[hemijski reaktor]] ili jednostavni [[Balon (laboratorijski pribor)|balon]].<ref>Bajrović K, Jevrić-Čaušević A., Hadžiselimović R.,  Ed. (2005): Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, {{ISBN|9958-9344-1-8}}.</ref><ref>Hadžiselimović R., Pojskić N. (2005): Uvod u humanu imunogenetiku. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, {{ISBN|9958-9344-3-4}}.</ref>

Da bi se izolirao  krajnji proizvod, nakon mnogih od  reakcija, neophodno primijeniti  neki od oblika  post-reakcijske  procedure i/ili prečišćavanja (purifikacije). Količina proizvoda u  datoj hemijskoj sintezi se označava kao '''prinos''' reakcije. Hemijski prinos  se ipski  se izražava u težinskim jedinicama (npr. [[gram]]ima) ili kao postotak  ukupne  teorijske  količine proizvoda. ''Sporedna reakcija'' je neželjena hemijska reakcija koja umanjuje prinos željenog produkta, ali ponekad može dati i upotrebljive produkte.<ref>Vogel A. I., Tatchell  A. R., Furnis  B.S., Hannaford A. J., Smith P. W. G. (1966):  Vogel's Textbook of Practical Organic Chemistry, 5th Edition. Prentice Hall, {{ISBN|0-582-46236-3}}.</ref>

Termin '''hemijska sinteza'''  može se usko i ograničeno odnositi na specifičnu vrstu reakcije, tj. ''direktnu kombinacijsku  reakciju'', kada se dva ili više reaktanata kombiniraju da formiraju jedan proizvod. Opći oblik direktne reakcije je:

;<math>A</math> + <math>B</math> → <math>AB</math>

gdje su <math>A</math> i su <math>B</math>  [[hemijski element|elementi]] ili [[hemijski spoj|spoja]], a <math>AB</math> je spoj  su <math>A</math>  i  su <math>B</math>  reaktanta. Primjeri kombinacijskih reakcija mogu biti:

;2[[natrij|Na]] + [[hlor|Cl]]<sub>2</sub> → 2 [[natrij-hlorid|NaCl]] (formiranje [[so|kuhinjske soli]])

;[[sumpor|S]] + [[kiseonik|O<sub>2</sub>]] → [[sumpor-dioksid|SO<sub>2</sub>]] (formiranje [[sumpor dioksid]]a)
;4 [[željezo|Fe]] + 3 [[kisik|O<sub>2</sub>]] → 2 [[željezo (III) oksid|Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>]] (korozija željeza)

;[[ugljik-dioksid|CO<sub>2</sub>]] + [[voda|H<sub>2</sub>O]] → [[ugljična kiselina|H<sub>2</sub>CO<sub>3</sub>]] ([[ugljik-dioksid]] rastvoren u vodi reagira sa [[voda|vodom]], pri čemu se  formira [[ugljična kiselina]])

== Reference ==
{{refspisak|2}}

== Vanjski linkovi ==
* [http://www.synarchive.com Arhiva organske sinteze]
* [http://www.chem.wisc.edu/areas/reich/syntheses/syntheses.htm Sinteza prirodnih proizvoda]
{{Commons|Chemical synthesis}}
{{Portal|Hemija}}

[[Kategorija:Hemijska sinteza]]
[[Kategorija:Hemijske reakcije]]